Duurzaam ondernemen steeds belangrijker

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in mei 2015 

ASN Live in Eindhoven

Op dinsdagavond 19 mei streek de ASN-karavaan neer in Eindhoven bij het Natlab (zie ook www.morgen-vandaag.nl) . Daar werden zo’n driehonderd klanten van de bank geïnformeerd over een aantal nieuwe ontwikkelingen en was er ook gelegenheid om (kritische) vragen te stellen. Een klant wilde weten of de ASN ook al de mogelijkheid biedt van zakelijke rekeningen. Nog niet voor bedrijven maar er komt binnenkort wel een rekening speciaal voor kleine zelfstandige zzp’-ers.    Een andere vraag was hoe afgeschermd of zelfstandig de ASN-bank is van moederbedrijf SNS dat door de Nederlandse overheid gered moest worden. Het antwoord was dat de ASN een juridische eenheid vormt en ook daarom meegaat mocht de overheid de holding naar de beurs brengen. De ASN is wel een zelfstandige dochter met een eigen bankvergunning en eigen beleid en directie. Toch kan het in de toekomst onder druk gezet worden van (nieuwe) aandeelhouders.

De  gespreksleider van de avond was  Leon Verdonschot die alle sprekers en genodigden introduceerde en de vragen stelde maar ook de nodige vrolijke kwinkslagen uitdeelde. Het meest uitgebreid kwam directeur ASN Jeroen Jansen aan het woord die vertelde dat de ASN duurzaamheid hoog in het vaandel heeft staan en volgens het onderzoeksbureau Eerlijke Bankwijzer koploper is op dat gebied samen met de Triodosbank. Bij duurzaamheid kijkt de ASN wel heel breed en vooral naar sociale/maatschappelijke aspecten en dus niet alleen milieutechnische en ecologische. Waarschijnlijk komt dat door de ontstaansgeschiedenis want de ASN is juist uit  vakbonds- kringen ontstaan.  In hoeverre zij dit ook intern als speerpunt hebben opgepakt door bijvoorbeeld de Tinbergen-inkomensnormen te hanteren of het keurmerk Wagemark hebben verdiend kwam als vraag helaas niet boven. Het zou een belangrijk signaal naar de buitenwereld zijn als ASN zelf aangeeft dat de salarisverschillen (verschil tussen hoogste en laagste loon) niet groter zijn dan een factor 7 of 8.   

ASN investeert daarom ook niet alleen in grote windturbines en duurzame energie maar ook juist in start-ups en Mikro kredieten. De lage rentekwestie werd ook niet als vraag geopperd al had Jeroen dat wel verwacht , want deze prangende vraag werd wel gesteld in de andere plaatsen waar ASN-live al is geweest o.a. in Zwolle en Amsterdam. Nog interessanter zou zijn of de ASN voor microkredieten hetzelfde hoge rentepercentage vragen van 25% vraagt zoals de Triodosbank dat doet. Over de armste klanten de hoogste rentelasten? Is dat wel sociaal/maatschappelijk verantwoord ? Deze vraag kwam echter niet op, althans niet tijdens de bijeenkomst in de grote zaal. Na afloop werd er een drankje  en hapje aangeboden en stonden medewerkers van de bank klaar om het gesprek met klanten aan te gaan. Ook was er een grote vragen-ideeënbus klaargezet en lagen er kaartjes klaar waarop mensen vragen konden stellen of suggesties konden doen dus wie weet komt deze vraag via  die weg bij de directie.

De ASN heeft ook een digitaal platform “VoordewereldvanMorgen” waar mensen hun duurzame ideeën kunnen lanceren en in contact kunnen komen met experts en waaruit jaarlijks vier (Wereld-) prijzen uitgereikt worden van € 10.000 voor beste project in vier categorieën:                                     
 I. Duurzame energie, natuur en milieu. 
 II. Eerlijke handel, eerlijke mode en eerlijke voeding.
 III. Kinderrechten, onderwijs en de strijd tegen kinderarbeid. 
IV. Veiligheid en sociale cohesie. 

Zo werden ook twee jonge ondernemers gepresenteerd die eerdere een prijs gewonnen hadden en nu met het startkapitaal volop aan het ondernemen waren. Dat was Kars Gerrits van het kledingbedrijf Afriek en de vrouwelijke onderneemster Yagmur Masmas van a GreenStory.

Afriek heeft als doel de kleurrijke Afrikaanse cultuur naar Nederland te brengen. Heel anders dan het Helmondse bedrijf Vlisco laat dit jonge bedrijf laat katoenen kleding met  zeer opvallende kleurrijke patronen maken in Afrika en verkoopt het daarna in Nederland. In ieder colbertje vind je een plaatje met daarop de herkomst en naam van de kleermaker. Het assortiment wordt momenteel uitgebreid met een kledinglijn voor vrouwen.   

 Bij het andere initiatief ging het om eenvoudige dagelijkse schoolbenodigdheden die wel duurzaam , functioneel en betaalbaar zijn. In een filmpje zagen we een steeds opnieuw te gebruiken schrift  gemaakt van duurzame materialen en meerdere ballpoint of fineliners van hergebruikt plastic en een kleurrijk leuk pennentasje gemaakt van afgedankte visnetten. 

Waka Waka toestel

 Als laatste en al meer succesvolle ondernemer kwam Camille van Gestel aan het woord, die vertelde over het grote mondiale succes van zijn nieuwe ontwikkelde product voor ontwikkelingslanden. Het is een apparaatje in mobiele telefoonformaat dat aan de achterkant een klein zonnepaneel heeft en aan de voorkant twee kleine felle led lichtjes. Ideaal voor in ontwikkelingslanden, waar vaak geen stroom is en licht in de avond voor artsen en vroedvrouwen levensreddend kan zijn en heel nuttig voor kinderen die schoolwerk moeten maken. Dit Waka waka toestel is een betere oplossing dan stinkende, gevaarlijke en niet duurzame olielampjes.
Ondernemer Maurits Groen heeft met dit product grote indruk gemaakt en voert al twee  jaar de Duurzaamheidslijst en  top 100 van het dagblad Trouw aan (2014 en 2015) .

De bezoekers kregen bij vertrek een gratis Waka waka toestel mee in een chique zwarte variant. Er is ook nog een andere variant ontwikkeld, die de mogelijkheid biedt om je mobiele telefoon ermee op te laden. Dat toestel is na voedsel het meest begeerde product in Syrische vluchtelingenkampen, want bereikbaarheid is in deze wereld al bijna een basisbehoefte. Verder zijn er al nieuwe ontwikkelde en verwante producten met nog meer toepassingsmogelijkheden.

Een mooie inspirerende avond, die de ASN regelmatig zou moeten organiseren om zo in direct contact te blijven met je belangrijkste stakeholders, de klanten. Weten wat er leeft en gebruik maken van ideeën en verbetervoorstellen  van je eigen klanten is de goedkoopste manier van innoveren.    

 Een extra stimulans is de Dow Jones Sustainability Index die voor verschillende sectoren die bedrijven eruit pikt die de beste scores halen. Zo hebben Philips , maar ook DSM en Unilever enige tijd in de top gestaan van hun branche. De laatste drie jaar t/m 2019 heeft Signify (de nu verzelfstandigde maar vroegere licht en Led-divisie van Philips) de nummer 1 positie behaald in de sector elektronische componenten en apparaten. Signify heeft nog meer ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen. Zij willen met hun wereldwijde activiteiten in 2020 al energieneutraal zijn. Ze maken voor 100% gebruik van hernieuwbare energie. De komende vijf jaar (tot 2025) wil Signify zijn impact op milieu en maatschappij verdubbelen. In goede zin dan en niet door meer vervuilende activiteiten, maar juist door vermindering CO2 uitstoot. In 2021 zou ook alle plastic uuit de verpakkingen voor consumenten zijn verdwenen en vervangen door duurzame alternatieven  zoals gerecycled papier/karton.  De omzet van circulaire producten  zou in 2025 moeten zijn verdubbeld naar 32% van het totaal. Daartoe behoren de met 3D-printers geproduceerde lampen die in hun fabriek in Maarheeze gemaakt worden. In hun straatverlichting moeten meer herbruikbare componenten zitten. Met telt ook innovatieve producten erbij die bijdragen aan een duurzame samenleving, zoals Ledlicht armaturen voor de tomatenteelt met minder water- en pesticidenverbruik.
Een nieuwe ontwikkeling is ook Trulifi, een draadloos netwerksysteem vergelijkbaar met Wifi , maar dan via gebruik van lichtgolven. Dat Trulifi-systeem is nu gerealiseerd in het PSV-stadion in Eindhoven  en zou zeer betrouwbaar en veiliger moeten zijn dan Wifi en een manier om cybercriminaliteit tegen te gaan. 
Op HRM gebied hanteert men ook vernieuwende doelstellingen  zoals aandeel vrouwen in leidinggevende posities moet naar 34% zijn gestegen in 2025 en men heeft ook ingezet op een gewenste diversiteit van de medewerkerspopulatie! Deze duurzaamheidsambities zullen zeker renderen.  

Studenten adviseren de overheid.

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in maart 2015

Fontys TB-Studenten uitgenodigd op het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Als afronding van het vak Personeelsmanagement moeten studenten van de hbo-opleiding Technische Bedrijfskunde een Sociaal Jaarverslag beoordelen van een Nederlandse onderneming. Twee Associate Degree studenten hebben daarbij gekozen voor het Jaarverslag uit 2013 van het Ministerie van BuZa.  Beide heren zijn zelf werkzaam bij een  Ministerie, dat ook een internationale context heeft(Defensie).  Zij vonden het daarom extra uitdagend om juist een ander ministerie te nemen ter vergelijking. 
Het Jaarverslag is digitaal goed te vinden op Internet en is zeer uitgebreid. Na het doornemen van het verslag moesten ze daarover een opdracht of taak maken waarin alle HR-instrumenten besproken worden, uitmondend in een sterkte/zwakte analyse en vooral ook verbetervoorstellen of aanbevelingen doen. 
Interessant daarbij is of de organisatie  een meer reactieve of juist een pro-actieve visie op HRM-gebied  hanteert?  Heeft men concrete doelstellingen geformuleerd zoals voor het terugdringen van het  ziekteverzuim , het verloop, de werknemerstevredenheid en het onderwerp  integriteit?  Heeft men een uitgesproken diversiteitsbeleid en evenwichtige personeelssamenstelling?

Boy Sijberts en Rob Hendriks voor het gebouw van het Ministerie van BuZa in Den Haag.

Het eindrapport van de twee studenten leverde een goede beoordeling  op vanuit Fontys Hogeschool en is daarom opgestuurd naar het ministerie ter informatie.  Niet lang daarna kwam er een onverwachte maar positieve reactie van de verantwoordelijke medewerker  mr. P. Keij, die een aantal suggesties zeker meeneemt voor de volgende rapportage. Daarnaast werden de studenten uitgenodigd voor een gesprek en rondleiding op het ministerie. Een prachtige kans om in de hectische “keuken” van BuZa te gaan kijken. 
Dit departement heeft de  huidige regeringsperiode veel wijzigingen in het beleid over zich heen gekregen van bezuinigingen en reorganisaties.  Buitenlandse handel heeft meer prioriteit gekregen dan ontwikkelingssamenwerking. Het aantal  ambassades en diplomatieke posten is flink ingekrompen en zijn alleen nog gevestigd in landen en regio’s die economisch heel interessant zijn.

                                                             Overleg in de werkkamer van mr. P.Key.

De uitnodiging kwam van jurist Keij, zelf Hoofd arbeidsvoorwaarden en rechtspositie en behorend tot de hoofddirectie P&O. Hij voert zelf de eindredactie en heeft uitgebreid uitgelegd hoe het hele proces verloopt voordat er een Sociaal Jaarverslag op tafel ligt of digitaal beschikbaar is. Verschillende afdelingen moeten daarbij informatie aanleveren en eventueel tekstblokken opstellen over de verschillende personeels-thema’s. De informatie moet vervolgens gecontroleerd worden en de stijl en opmaak eenduidig gemaakt, volgens de richtlijnen van het ministerie. Al met al een proces van schaven dat enige maanden duurt.  Bij BuZa ligt er daarom wel een gedegen en grondig verslag. 

Bij deze organisatie zijn een aantal HR-zaken goed opgepakt.  Zo zijn er 51% vrouwen en 49% mannen werkzaam en dat is een goede afspiegeling van de beroepsbevolking.  Ze hebben ook  een behoorlijk personeelsaandeel van andere etnische bevolkingsgroepen zoals bijna 8% niet-westerse  biculturele ambtenaren. Een kwart van het personeel heeft een jaarlijkse bonus gehad voor uitstekend functioneren.  Integriteitsbeleid heeft een hoge prioriteit gekregen en er wordt een procentuele verdeling gegeven van het personeel naar loonschalen.                  

 

Rob en Boy voor de wereldkaart met tijdzones op de begane grond.

Ontvangsthal en receptie van het Ministerie van BuZa

De studenten kregen aan het einde te horen dat hun adviezen meegenomen zullen gaan worden in de volgende uitgave van het Sociaal Jaarverslag , waar men nu volop mee bezig is en die waarschijnlijk eind april/begin mei gepubliceerd wordt. Vooral de opmerking om het personeelsbeleid en de HR-doelstellingen meer “SMART” (meetbaar en realistisch) te maken, werd goed opgepakt.  Bij onderwerpen als verzuim (minder dan 3%) en de m/v verhoudingen is dat relatief eenvoudig, bijvoorbeeld 30% vrouwen in topfuncties . Als het gaat om het integriteitsbeleid ligt dat veel complexer. Wat is een goede indicator daarvoor en waar leg je de meetlat? 
De studenten waren na afloop heel tevreden over de uitleg en vooral ook de open, lerende houding van de betreffende rijksambtenaar.     

Bedrijfskunde ook politiek relevant.

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in december 2014 

foto: Pung voor het Partijhuis in Eindhoven

Fontysstudent van de opleiding Technische Bedrijfskunde Pung Marnickam heeft eind 2014 voor zijn vrije studiepunten een interessante en nuttige opdracht uitgevoerd voor een landelijke politieke partij als voorbereiding op de Statenverkiezing maart 2015.

De aanleiding daarvoor is een uitspraak geweest van de nieuwe voorzitter van het MKB Nederland die bij de vorige verkiezingen heeft gezegd dat het partijprogramma van de SP het beste de belangen van het MKB behartigd. Dat is voor veel mensen een verrassing, omdat vaak het beeld wordt geschetst dat de Socialistische Partij vooral opkomt voor de gewone arbeider en altijd hamert op goede sociale wetgeving en sociale verzekeringen en daardoor minder oog heeft voor de belangen van de werkgever.

In 2010 heeft SP-Tweede Kamerlid Sharon Gesthuizen een programmaboekje gepresenteerd met als titel: “Hart voor de zaak” om allereerst het grote belang van het MKB duidelijk te maken voor de economie en de werkgelegenheid. Daarnaast was het bedoeld om het MKB in het algemeen te ondersteunen door middel van passende overheidswetgeving.  

Aangezien we nu vier jaren verder zijn en veel wetgeving door het huidige en vorige kabinet is gewijzigd , was het nodig om een update te maken.

Pung is gevraagd om de recente wetten voor het MKB te beschrijven en te analyseren  en recente cijfers te achterhalen van de ontwikkelingen in het MKB. Waar zit de groei en krimp, in welke sectoren ? Via het Centraal bureau Statistiek ( CBS), het ministerie van Economische Zaken (EZ), het Economisch Instituut Midden-en Kleinbedrijf (EIM) en publicaties als Cijfers & Trends van de Rabobank is deze informatie verzameld.

Overheidsregels gelden voor heel veel verschillende aspecten van de bedrijfsvoering. Uiteraard kent iedereen belastingwetgeving zoals BTW, vennootschaps- of winstbelasting. Daarnaast heb je ook  sociale, arbo- en milieuwetten. Anderzijds zijn er ook heel veel Eenmanszaken die al of niet als ZZ|P-er bekend staan. Meestal denk je bij het MKB aan de juridische besloten vennootschapsvorm. Er zijn echter ook andere vormen als Vennootschap onder firma, Commanditaire Vennootschap en Coöperatieve Vereniging.    

Foto: Pung wordt ontvangen door SP- Afdelingssecretaris Mick van Son

Foto: Overleg tussen opdrachtgever Van Son en student Marnickam.

TB-student Marnickam heeft daarmee laten zien dat bedrijfskundige kennis en aanpak ook maatschappelijk en politiek zeer relevant kunnen zijn.  De opdrachtgever was tevreden en kan de resultaten gebruiken voor het bijstellen van het SP-beleid voor het MKB in de toekomst.

Fontys Docentevent 2014: “De Geest uit de Gieter”

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in april  2014 

Donderdag 10 april stroomde Hotel van der Valk op de eerste en tweede verdieping langzaam vol met docenten en ondersteunend personeel van Fontys voor de jaarlijkse Docentendag. Vorig jaar was het Evoluon de ontvangstplek.
De taalpuristen van Fontys zijn al eerder gevallen over de naam Docentevent dat weliswaar in klank prettig loopt, maar feitelijk een samentrekking is van een Engels en een Nederlands woord. Iets dergelijks kun je ook zeggen van het motto, dat in eerste instantie verrast. Begrijpelijkerwijze kun je docenten maar beter niet stimuleren met het motto "De Geest uit de fles". De onderliggende vraag was hoe kunnen wij studenten en het onderwijs voorbereiden op 2050 (de toekomst)?

Het programma was vergelijkbaar met vorig jaar met in het begin een plenair gedeelte met een inleiding van Nienke Meijer (nieuwe voorzitter Raad van Bestuur) en daarna een inhoudelijke lezing van de Vlaming Karl Raats , adviseur creativiteitstechnieken en oud-docent.
Vervolgens nog een paneldebat met directeuren, docenten en een student van BEnT (Mark Verhoeven) over de uitdagingen voor de student van de toekomst (2020).

Tijdens de lunch was er ook een informatiemarkt met stands van allerlei initiatieven . Collega Sietske Smulders-Dane en ikzelf hadden een stand over Fontys Duurzaamheid, waar ook een intekenlijst lag voor deelname aan het nieuwe netwerk Doen.

Na de lunch waren er twee keer een 20-tal workshoprondes, waar wij ook met een workshop over Duurzaamheid probeerden docenten te enthousiasmeren. Als het gaat om de toekomst zijn wij ervan overtuigd dat Duurzaamheidsvraagstukken daarin thuishoren. Wij zullen hoe dan ook met elkaar een duurzame samenleving en economie moeten realiseren die plaats biedt aan alle mensen en zonder de aarde en alle ecosystemen geweld aan te doen. Wij willen studenten opleiden voor de vragen van morgen was ons motto.

Er zijn naar schatting tussen de 250 en 400 docenten van Fontys geweest, maar onze workshopbijeenkomst werd helaas nauwelijks opgemerkt . Misschien omdat we ergens achteraan in een gang een ruimte toegewezen hadden gekregen en/of omdat wij no. 20 van de lijst waren. Ondanks de kleine groep hebben we intensief wat voorbeelden besproken zoals de huidige actie om afval te scheiden waardoor er in Fontysgebouwen nu nog veel meer plastic afvalbakken opgehangen zijn. Scheiden is minder effectief dan plastic afval voorkomen.
Daarnaast is het idee van zonnepanelen op alle Fontysgebouwen besproken (Fontys Energie Lokaal = FEL). Een zinvolle manier om zelf duurzame energie op te wekken en te besparen op de hoge energiekosten van onderwijsgebouwen. Het is een prima investering van het buffervermogen van Fontys met een korte terugverdientijd en met een hoger rendement dan de spaarrente of dividend op risicovolle beleggingen. Als burgers dat kunnen in een energiecoöperatie (bv Waalre Energie Lokaal) dan kan Fontys dat zeker ook, net als woningcorporaties dat momenteel al doen of de Stichting ”Zon zoekt Dak”.

Fontys heeft mogelijkheden en de middelen om op duurzaamheidsgebied het verschil te maken met de meest duurzame onderwijsgebouwen zoals de Sporthogeschool dat ook enigszins is. Maar er kan en moet nog veel meer gebeuren dan alleen in het onderwijs en curriculum er aandacht aan besteden. Je moet het ook “voorleven”. Dat kan in de catering, in de gebouwen, in het materiaalgebruik en het energieverbruik.

7. HRM: Sociale Innovatie

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in februari 2014 

Het belang van Personeel & Organisatie

In organisaties waar het personeelsbeleid goed is ontwikkeld zijn niet alleen medewerkers erg tevreden, maar blijken ook de totale financiële prestaties zoals omzet en winst beter te zijn.

prof. Henk Volberda












Verder blijkt ook uit jarenlang onderzoek van een vakgroep aan de Universiteit van Rotterdam (Eur) onder leiding van professor Henk Volberda dat het HRM- of Personeelsbeleid ook een belangrijke succesfactor is voor de mate van innovatie van een onderneming. Innovatie is uiteraard mensenwerk en als het personeel niet alleen zeer betrokken en gemotiveerd is maar ook hoog opgeleid en gekwalificeerd dan zullen zij zich maximaal inzetten voor de verbetering en ontwikkeling van een onderneming. Verrassend genoeg blijkt uit hun wetenschappelijke onderzoek dat juist de sociale innovatie belangrijker is dan de technologische innovatie. Sociale innovatie draagt maar liefst 75% bij aan het innovatiesucces, terwijl dat voor technologische innovatie maar 25% bedraagt.

Enige jaren geleden (vanaf 2003) had Nederland een innovatieplatform onder leiding van de voormalige minister president Balkenende, maar dat richtte zich vooral op technologische innovatie en onderscheidde uiteindelijk een aantal topsectoren die extra gestimuleerd moesten worden. Vanuit verschillende hoeken kwam hierop kritiek omdat het sectoren betrof waar Nederland internationaal gezien al marktleider of een topspeler is zoals de Agribusiness, Voedingsmiddelen of Chemie en waar multinationals veelal de dienst uitmaken. Hoe zit het met het MKB en met potentiële groeisectoren? Is het voor de toekomst van Nederland en de Nederlandse economie of het “toekomstige verdienmodel” niet belangrijker om daarnaar te kijken??

In Europees verband en door de Bologna-afspraken willen wij ons gaan richten op de kenniseconomie en die moet ons de nodige voorsprong geven op de Aziatische tijgers of opkomende regio’s als Zuid-Amerika, China en India waar goedkope arbeidskrachten (en grondstoffen) in overvloed zijn. Natuurlijk is goed hoger onderwijs een belangrijke factor maar ook “lerend werken” is dan een belangrijke factor . In een rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) uit november 2013 met als titel :”Naar een lerende economie” wordt zelfs een heel hoofdstuk (10) hieraan gewijd. In dat hoofdstuk wordt ook veel aandacht besteedt aan het onderzoek van Volberda en het thema sociale innovatie. Wat is dat eigenlijk?

Sociale Innovatie bestaat volgens de onderzoekers uit drie aspecten namelijk: flexibel organiseren, dynamisch managen en slimmer werken !
Bij flexibel organiseren kun je denken aan een platte organisatie, sterke interne veranderingsgerichtheid en de juiste balans tussen verbetering en vernieuwing. Dynamisch managen bestaat uit dienend (en ondersteunend) leiderschap, goede beloningssystemen en zelforganisatie zoals bij autonome zelfsturende groepen. Bij slimmer werken kun je denken aan het nieuwe werken met veel ICT, telewerken, flexibele werktijden etc. De onderverdeling is enigszins arbitrair, maar samen spelen ze een grote rol. Niet de machines, robots, computers, het internet, tablets of smartphones spelen de grootste rol in innovaties maar juist de mensen en hun knowhow ! In onderstaande grafiek is ook aangegeven dat ze alle drie een vergelijkbare rol spelen als het gaat om de bijdrage van sociale innovatie op het bedrijfsresultaat.


Succesvolle bedrijven die zich hebben onderscheiden door sociale innovatie zijn: Google(ICT), Mondragon (industrie), Semco (industrie), The body Shop(cosmetica) en Ben&Jerry’s (ijs). In Nederland zie je deze succesvolle bedrijven terugkomen in prestatiemetingen zoals beste Werkgever van het jaar. Zo werd in 2013 Stichting Buurtzorg Nederland 2e in de overall lijst van Beste werkgever 2013 in de categorie meer dan 1000 werknemers na KLM en voor Apollo Vredenstein. Buurtzorg is bij uitstek het schoolvoorbeeld van een zeer innovatief bedrijf op basis van goed HRM-beleid en sociale innovatie. De verkiezing wordt jaarlijks georganiseerd door Intermediair en Effectory en werknemers kunnen hun eigen bedrijf voordragen. In 2013 gaven zo ruim 200.000 medewerkers een mening.

Een uitgebreide beschrijving van het jarenlange onderzoek van Volberda en zijn vakgroep alsook meerdere verschillende bedrijfsvoorbeelden kun je terug vinden in het boek Innovatie 3.0 dat in 2011 is verschenen.

Het moet voor ieder HR-manager en zeker ook P&O-manager heel bijzonder zijn om je te realiseren dat sociale innovatie zo belangrijk is voor de resultaten en innovatie van een onderneming.

6.HRM: Triodos bank dankbaar voor TB-taak

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in januari 2014 

Triodos bank beloont Fontys-student Technische Bedrijfskunde.

foto: Thijs voor hoofdingang Triodosbank

Bachelor student Thijs Lemmens moest in het kader van het vak Personeelsmanagement in project 5/6 nog een bijbehorende taak uitvoeren. De taak bestond uit het beoordelen van een Sociaal Jaarverslag van een Nederlandse onderneming naar keuze.
Tijdens de lessen is ingegaan op het belang van personeelsmanagement voor het functioneren van een organisatie en een jaarverslag is daar de bekroning van.

In een jaarverslag wordt over de verschillende aspecten van het personeelsbestand gerapporteerd zoals groei of afname van hoeveelheid personeel en wijzigingen in samenstelling van het personeel naar geslacht, leeftijd, fulltime/ parttime functies etc.
Een Jaarverslag geeft meestal statische personeelscijfers als een momentopname en een terugblik op personeelsuitjes en jubilea. Vaak wordt veel aandacht besteedt aan de opmaak en de vormgeving ondersteund door (blije) foto’s De rapportage wordt professioneler wanneer ook verantwoording wordt afgelegd van het gevoerde personeelsbeleid zoals op het vlak van beloning en scholing/opleiding. Om de kwaliteit van een jaarverslag te beoordelen kun je kijken naar volledigheid, betrouwbaarheid en transparantie. Worden er SMART- of meetbare doelstellingen gehanteerd?

Op basis van deze aanwijzingen en de lesstof heeft Thijs gekozen voor het Sociaal Jaarverslag van de Triodos Bank dat hij op internet vond. Hij was vooral geïnteresseerd in deze “alternatieve, duurzame” bank. Het verslag van deze opdracht is door de docent goedgekeurd en naderhand opgestuurd naar de Triodos Bank ter informatie.

In het Triodosjaarverslag staan zelfs de salarissen van de directie en het overige personeel openlijk genoemd en spreken ze zich ook ferm uit tegen individuele prestatiebonussen. Het salaris van de Directievoorzitter is met € 250.000 nog bescheiden vergeleken met de salarissen van ING voorzitter Hommen met € 1,3 miljoen en Zalm (ABN/AMRO) met € 563.000 Men streeft verder ook naar een “lage” vaste verhouding tussen het hoogste en laagste salaris. Deze bedroeg in 2012 een factor 9,4. Het hanteren van de (ideale) Tinbergennorm zou inhouden dat het verschil maximaal een factor 5 zou mogen bedragen. Ten aanzien van ontslagvergunningen is de Triodos Bank ook sober, want die bedroegen altijd minder dan één jaarsalaris. In het jaarverslag is ook een overzicht te vinden van de in dat jaar bestede opleidingskosten per medewerker in absolute bedragen. Gek genoeg waren die bedragen in 2012 wel 14% lager dan in 2011 zonder dat er een verklaring voor is gegeven. Was dit het beleid??

foto: Entreehal met boomstammen voorzien van “druppels hars” (ooit basismateriaal voor geld)

Korte tijd later kreeg de opleiding een reactie van de PR-medewerkster Astrid van den Bosch dat men blij was met het rapport en deze zou doorsturen naar de HR-afdeling, die belast is met het opstellen van het Sociaal Jaarverslag. Die reageerden enige tijd later door middel van een bericht dat ze Thijs voor zijn inspanning graag een presentje wilden aanbieden. Hij ontving per omgaande het interessante boekje van directievoorzitter Peter Blom getiteld “Het nieuwe bankieren”.

Bovendien werd hij uitgenodigd op het hoofdkantoor in Zeist half januari voor een nader kennismakingsgesprek met de HR-manager Eva Scholte . Zij vertelde dat zij al zes jaar bij de Triodos bank werkte en in de afgelopen jaren het personeel bijna had zien verdubbelen. De bank groeit binnenkort weer uit haar jasje en gaat daarom een nieuw bank gebouw (uitbreiding) realiseren in Zeist. Dat pand moet beschikbaar zijn uiterlijk in 2016. Het huidige hoofdgebouw blijft wel bestaan. In een open gesprek werd het Sociaal Jaarverslag op hoofdlijnen doorgenomen en werd er gevraagd naar onze mening. Omgekeerd gaf Eva toelichting op een aantal beleidspunten.

Als afronding van het bezoek kregen wij nog een rondleiding door het Bankgebouw dat veel duurzame snufjes heeft. Dit vernieuwde kantoorgebouw is gebouwd door architect Thomas Rau en partners verbruikt nauwelijks energie dankzij regenwateropvang en hergebruik via grijswater. Verder ook zonnepanelen, warme/koude-opslag en een lage CO2-footprint vanwege het gebruik van duurzame materialen. Zo zijn de muren van leemstuc en hergebruikte bakstenen. In de kelder is een ondergrondse parkeergarage maar ook fitness- en wasruimten voor het personeel. Werknemers die verder dan 10 km van Zeist af wonen krijgen zelfs een gratis elektrische fiets om naar het werk te komen.

Thijs heeft door dit alles ontdekt dat schoolopdrachten toch boeiend zijn en ook door organisaties en bedrijven gewaardeerd worden. Studeren is inspirerend en leuk.

5. MVO: The Natural Step

Dit artikel is voor het eerst op dit weblog verschenen in januari 2014 

The Natural Step is een internationale non-profit organisatie, opgericht in Zweden in 1989 door de Zweedse wetenschapper Karl Henrik Robèrt.
The Natural Step is een pionier van de "Backcasting vanuit principes"-aanpak om de samenleving effectief richting duurzaamheid te bewegen.
The Natural Step Framework bestaat uit een aantal stappen:

a. De voordelen van de overgang naar duurzaamheid uitgebreid duidelijk maken.

b. Een duidelijke definitie geven van duurzaamheid inclusief de vier duurzaamheidsprincipes.

c. Een planningsmethode om richting duurzaamheid te bewegen, door middel van backcasting.

d. Als laatste een uitgebreid planningsproces om uit te kunnen komen bij duurzaamheid via het ABCD-model.

The Flexible Platform is een dynamische non-profit organisatie die voortbouwt op twee decennia ervaring
van The Natural Step in het helpen van organisaties, bedrijven en individuen om stappen richting duurzaamheid te nemen en leiderschap op dit vlak te ontwikkelen.
Het platform biedt cursussen en coaching aan voor professionals en organisaties die zich verder willen bekwamen in deze duurzaamheidsfilosofie.
Zo heb ik zelf een tweedaagse cursus gevogld in hun kantoor op Strijp S in Eindhoven, de zogenaamde “Duurzaamheidstraining voor Leiders”.
Verder heb ik ook een voorlichtingsavond bijgewoond voor de bestuursleden van de Socialistische Partij(SP) in Eindhoven.

Daarnaast is TFP- adviseur Berend van Aanraad betrokken bij een meerjarig project om de Gemeente Eindhoven verder te helpen met het ontwikkelen van duurzaamheid in al haar activiteiten. Grote groepen ambtenaren krijgen daarvoor cursussen en opdrachten.
Bij de recente landelijke Dag van de Duurzaamheid is Robèrt nog als keynote-spreker in Nederland geweest.